|
Ayak bileğindeki bir yada daha fazla bağın kısmi yırtılması veya gerilme ve kopmasıdır.İki bağın birden zarar görmesi tek bağın yaralanmasından daha büyük bir yaralanmaya yol açar
Nedenler:
Ayak bileği ekleminin her iki yanından aşırı zorlanması ökçe kemiği ve ayak bileğinin normal yuvasından gelerek çıkması veya zorlanması.Eklemi yerinde tutan bağların gerilmesi bazen yırtılması.
Riski arttıran nedenler:
-Eski ayak bileği sakatlığı
-Ayak bileği yan kısımlarının zorlandığı spor türleri Taekwondo futbol, basketbol, kayak gibi sporlara katılım.Uzun atlama ve yüksek atlama gibi ayak bileğini burkulmaya zorlayan branşlar.Atlayışlarda sıklıkla ayağın yan tarafına düşülür.
-Zorlama meydana geldiği zaman ayak yan kısımlarının yer değiştirmesini önleyecek desteklerden yoksun ayakkabı kullanımı
-Zayıf kas veya kondisyon
-Kontak sporlara katılımlarda yetersiz bandajlama
-Kötü zemin
Nasıl Önlenir?
-Spor türüne uygun kondisyon programına katılmak
-Yarışma ve antrenmanlardan önce ısınma
-Yarışma ve antrenmanlardan önce destek bandaj veya flaster tespiti
-Uygun koruyucu ayakkabılar giyimi
-Önemli ayak bileği sakatlıklarından sonra 12 ay aktiviteler süresince sağlam desteklerle ayak bileğini koruyun.
Ayak bileği burkulması sonrası ayak bileğinde;
- Ağrı
- ÅziÅŸme
- Kızarıklık, birkaç gün sonra morarma
- Dokununca hassasiyet
- Ağırlık verirken ağrı ve üzerine basamama
Bu belirtilerden herhangi biri varsa, ÅŸiddetli olmasa bile mutlaka doktora baÅŸvurun. Ä°LK MÃœDAHALEEÄŸer sadece basit bir burkulma ise, ne yapacağız??En önemlisi o bölgeye hemen baskı uygulamaktır (soÄŸuk uygulamasından önemli !) Ama bu özenli bir uygulama olmalı ve sadece burkulan bölgeye! BileÄŸin her tarafını sarıp bırakmak olmaz ! Yoksa bilek yine ÅŸiÅŸer. ÅziÅŸme iç kanamadır ve bölgenin iyileÅŸmesini çok geciktirir. Bu nedenle yumuÅŸak bir malzeme ile (mesela bir çift çorap) bölgeye baskı uygulamalı ve o ÅŸekilde bandajlamalıdır. Bandajı ayağın altından geçirerek 8 ÅŸeklinde yapınız. Varsa bir sünger de baskı için kullanılabilir. Baskının çok sert olması gerekmez, sadece doÄŸru bölgeye uygulanmalıdır. Ayak ilk 24 saat içinde mümkün olduÄŸunca kalp seviyesinden daha yüksekte tutulmaya çalışılarak dinlenilmelidir. EÄŸer burkulma anında buz varsa onu da kullan, ama buzun kırılmış olması ve torbanın ayağın biçimini alması gerekir, çünkü baskı uygulamasını engellememelidir. Buzun etkisi basınç uygulamasının aynıdır, damarlar daralır ve kanama azalır. Buzu sakın doÄŸrudan deri üzerine uygulama, arada bir bez bulunsun. Buza dayanabildiÄŸin kadar dayan sonra baskı uygulamaya devam! Bu ikisini dönüşümlü olarak uygulamak en iyi sonucu verir.
Bu süre içinde sıcaktan olabildiğince kaçın, bileğini sıcak suya sokma veya ısıtıcı kremler kullanma sakın! Alkol alma, aspirin gibi kanı sulandırıcı ilaçlar alma. En az 24 saati böyle dinlenerek geçireceksin. Eğer ağrı azalmaz, ve geceyi iyi geçiremezsen sabaha doktora gitmelisin.
Ayak bileği yaralanmalarının büyük kısmı iyi bir muayeneye basit bir röntgen eklenmesi ile yeterli derecede değerlendirilebilir. Nadiren tomografi veya MR gerekebilir.
|
